Error message

  • Warning: Creating default object from empty value in ctools_access_get_loggedin_context() (line 1411 of /var/www/modules/ctools/includes/context.inc).
  • Warning: Creating default object from empty value in ctools_access_get_loggedin_context() (line 1411 of /var/www/modules/ctools/includes/context.inc).
  • Warning: Creating default object from empty value in ctools_access_get_loggedin_context() (line 1411 of /var/www/modules/ctools/includes/context.inc).
  • Warning: Creating default object from empty value in ctools_access_get_loggedin_context() (line 1411 of /var/www/modules/ctools/includes/context.inc).

Ел Президентінің Жолдауы: Құқық қорғау органдарына қойылатын жаңа талаптар

Қылмыстық құқық және қылмыстық іс жүргізу кафедрасының заң ғылымдарының докторы, профессор, ҚР ішкі істер органдарының қызметі мәселелері жөніндегі қоғамдық кеңестің мүшесі, Өскемен қалалық мәслихатының депутаты Қ.Қ. Рахымбердин БАҚ-қа Мемлекет басшысы Жолдауының құқық қорғау жүйесін жаңғыртуға қатысты бір бөлігі бойынша түсініктеме берді.

«Елдегі қазіргі жағдай құқық қорғау органдарына жаңа талаптар қояды, олар азаматтардың сұраныстарына жауап беруі тиіс», – деді Мемлекет басшысы Қ.-Ж.К. Тоқаев «Жаңа жағдайдағы Қазақстан: іс-қимыл кезеңі» атты Қазақстан халқына Жолдауында.

Жолдаудың осы бөлігіне қатысты маңызды сәттерін БАҚ-қа берген сұхбатында қылмыстық құқық және қылмыстық іс жүргізу кафедрасының заң ғылымдарының докторы, профессор, ҚР ішкі істер органдарының қызметі мәселелері жөніндегі қоғамдық кеңестің мүшесі, Өскемен қалалық мәслихатының депутаты Қуат Қажымұқанұлы Рахымбердин түсіндірді.

– ҚР Президентінің Жолдауында құқық қорғау жүйесіндегі өзекті мәселелер туралы дер кезінде айтылған, оларды мен ҚР ішкі істер органдарының қызметі мәселелері жөніндегі қоғамдық кеңестің мүшесі ретінде білемін. 2018 жылдан бастап Қазақстанда 100 мың тұрғынға шаққанда 471 полиция қызметкері болды, яғни Қазақстан әлемдегі полиция қызметкерлерінің саны бойынша әлемде 6-орынды иеленді. Бұл жан басына шаққандағы полиция қызметкерлерінің жоғары деңгейі болды. Сондықтан, сол кезде ішкі істер органдарында жаңғырту жүргізу, өзіне тән емес функциялардан босату, жұмыстағы жаңа тәсілдерді анықтау қажет екендігі айтылды. Екі жыл ішінде белгілі бір қадамдар жасалды, қазір біз 2020 жылы Қазақстанда 100 мың тұрғынға шаққанда 393 полицей қалғанын көріп отырмыз. Біз полицейлер санының еуропалық деңгейіне келдік. Бірақ бұл, әрине, бізді босаңсытпауы керек, өйткені бізде полиция қызметкерлері, мысалы, Финляндияға қарағанда 2 есе көп. Бұл біздің еліміздің бюджетіне үлкен ауыртпалық түсіретінін түсінеміз.

Екінші жағынан, біз қысқарту қалай жүруі мүмкін, қандай реформалар жүзеге асырылуы мүмкін екенін көреміз. Ең алдымен, полиция қызметкері бәріне жауап берсін деген кезде полиция өзіне тән емес функциялардан босатылуы керек деп айтуымыз керек. Елбасы Жолдауында Біз әлемде сыналған «сервистік полиция» форматына келуіміз керек деді. Бұл не деген сөз? Азаматтар, тұрғындар – бұл клиенттер. Полиция қызметкері қызмет көрсетуі керек, яғни клиентқалыптастырушы байланыс болуы керек. Өкінішке орай, қазір бізде мұндай байланыс жоқ. Осы қағида бойынша жұмыс істейтін бүкіл әлемдегі полиция «Қызмет етеміз және қорғаймыз» ұранымен әрекет етеді. Егер осындай қағидат бойынша қазақстандық полиция жұмыс істейтін болса, бұл халықтың оған деген сенім деңгейін арттырады. Халықаралық стандарттар мен практикаға сәйкес «сервистік полиция» қағидаттары бар: танылымдылық және қолжетімділік, ашықтық және есептілік, ізгілік және құрмет. Егер біздің қазақстандық полиция өз жұмысын осы қағидаттар негізінде құрса, менің ойымша, оны реформалау табысты өтеді, – деді Қ.Қ. Рахымбердин.

– Менің ойымша, қазақстандық полицей тек заңгер болмауы керек. Полиция органдарында біздің халыққа қызмет көрсетуге нақты дағдылары бар педагогтар да, психологтар да, әлеуметтік қызметкерлер де қызмет етуі керек, – деді ол.

Заңгердің пікірінше, реформалар біздің еліміздегі қылмыс деңгейін төмендетеді және, әрине, қақтығыс деңгейін де едәуір төмендетеді.

Президент айтқан тағы бір маңызды жайт – ТЖМ-нің ІІМ жүйесінен бөлінуі, сондай-ақ жаңа технологияларды қолдану қажеттілігі.

– Депутат ретінде білетінім, Өскеменде 2018 жылдан бастап «Қауіпсіз қала» жобасы жүзеге асырылуда, осы ретте 4 мыңнан астам бейнекамера бір ортақ базаға біріктірілген. Бұл біздің қаладағы жағдайды тәуелсіз, объективті бақылауға мүмкіндік береді. Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, қылмыстық құқық бұзушылықтардың 50%-дан астамы жаңа технологиялардың арқасында ашылуда, – деп атап өтті Өскемен қалалық мәслихатының депутаты Қ. Рахымбердин.

Оның айтуынша, полиция ашық болуы керек, жақсы коммуникативті құралдарды қолдануы керек, азаматтарға үйден шықпай-ақ смартфондар арқылы қажетті ақпаратты алуға мүмкіндік беретін сайттар, түрлі қосымшалар, бағдарламалар қолжетімді болуы керек.

– Өкінішке орай, азаптау мен қатыгез қарым-қатынастың күрделі проблемасы қалып отыр, бұл зұлымдық әлемде, оның ішінде елімізде де орын алып отыр. Қазақстан 10 жылдан астам уақыт бұрын Азаптауларға және қатыгез қарым-қатынасқа мүлдем төзбеушілікті жариялады, 1998 жылы Қазақстан Азаптауларға және қатыгез қарым-қатынасқа қарсы БҰҰ Конвенциясына қосылды, 2008 жылы БҰҰ Азаптауларға қарсы конвенциясының факультативтік хаттамасына қосылды, 2013 жылдан бастап Қазақстанда тәуелсіз қоғамдық бақылау институты жұмыс істейді. Бірақ, өкінішке орай, полицияда, пенитенциарлық жүйеде мәселе қалуада, заңсыз әрекеттерге байланысты ондаған, жүздеген өтініштер түсуде. Әрине, ҚР Президенті бұл зұлымдықпен жаңа сапада күресу керектігін дұрыс айтады, – деп атап өтті ҚР ішкі істер органдарының қызметі мәселелері жөніндегі қоғамдық кеңестің мүшесі Қ. Рахымбердин.

Тағы бір маңызды сәт – Қазақстандағы сот жүйесінің қызметі туралы. Жүргізіліп жатқан сот реформаларына қарамастан, әлі де шешілмеген мәселелер көп. Ғалымның айтуынша, бірінші кезекте Мемлекет басшысы сот жүйесін кадрлық қамтамасыз етуге көңіл бөлді.

– Судьялар нақты, тиімді рәсім бойынша сайлануы тиіс, – деп есептейді Қ. Рахымбердин. – Ең бастысы, халық судьяларды сайлау мен тағайындаудың барлық процесін білуі керек. Бұдан азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына қатысты жағдай тек қана жақсарады.

Баспасөз қызметі

 

Қазақ
× You found a Typo