Сообщение об ошибке

  • Warning: Creating default object from empty value в функции ctools_access_get_loggedin_context() (строка 1411 в файле /var/www/modules/ctools/includes/context.inc).
  • Warning: Creating default object from empty value в функции ctools_access_get_loggedin_context() (строка 1411 в файле /var/www/modules/ctools/includes/context.inc).
  • Warning: Creating default object from empty value в функции ctools_access_get_loggedin_context() (строка 1411 в файле /var/www/modules/ctools/includes/context.inc).
  • Warning: Creating default object from empty value в функции ctools_access_get_loggedin_context() (строка 1411 в файле /var/www/modules/ctools/includes/context.inc).

Академический Совет ВКГУ: прошло заседание комитета «Языки»

Заседание комитета «Языки» Академического Совета по корректировке КЭД и отдельных дисциплин прошло в ВКГУ.

В работе заседания приняли участие руководитель комитета: Г.К.Капышева, к.ф.н., зав.каф.русской филологии,мировых языков и перевода, доцент, ф.ғ.к., Б.Н.Бияров, И.Ю. Ларионова, к.п.н, доцент ВАК, А.А. Алимхан, доцент, ф.ғ.к., Е.Е.Чжан, к.п.н, доцент ВАК, С.Т. Садыкова, доцент, п.ғ.к., Н.Н. Будникова, старший преподаватель и другие.

В повестке дня были рассмотрены следующие вопросы: информация о направлениях подготовки по специальностям, трудоустройстве и возникающих при этом проблемах; обсуждение модели выпускника специальности, компетенций, которыми он должен обладать; обсуждение КЭД, корректировка дисциплин и тем.

По первому вопросу заслушали руководителя комитета Г.К. Капышеву, сообщившей о направлениях подготовки по специальностям, трудоустройстве и возникающих при этом проблемах.

Б.Н. Бияровов выступил с докладом «Қазақ тілі мен әдебиет мамандығын алған бітірушілердің жұмысқа орналасу мәселелері»:

-Қазақ тілі мен әдебиеті мамандығын алып шыққан бітірушілердің 80 пайызы мектептерде мұғалім болып істейді. Олар 0117- қазақ тілінде оқитын мектептерде және 0121- қазақ тілінде оқытпайтын мектептерде беретін мұғалімдер болып екіге бөлінеді. Мұнда жағдайға байланысты екі мамандық иелері ауысып беретін кездер де болады. Мектепке орналасудың таралу аймағы, негізінен, ШҚО-ның аумағын қамтиды, алайда одан тыс жерлерде де біздің шәкірттер сабақ береді. Қала және ауыл мектептеріне бірдей тараған. Кейбір бітіруші мектептегі сағат санына байланысты, өз мамандығын ауыстырып, психологиядан, тарихтан сабақ беруге мәжбүр болады. Кейін қайта оқып, екінші мамандық алып жатады. Барлық бітірушілердің 5 пайыздайы ЖОО-да, колледждерде дәріс оқып, сабақ беріп жүр. Атап айтқанда, ШҚМУ, ШҚМТУ, КАСУ, педколледж т.б. Олардың барлығы дерлік магистр және араларында ғылым кандидаттары да бар. Республиканың басқа ЖОО-да сабақ беретіндер де кездеседі. Бітірушілердің шамамен 10 пайызы мемлекеттік тілді қолдану барысында әртүрлі ұжымдардан өз орнын тапқандарға жатады. Негізінен, іс-қағаздарын жүргізуші, аудармашы болып істейді. Біздің шәкірттерді аудандық, қалалық әкімшіліктерден, ішкі істер бөлімінен, салық комитетінен, кедендік қызметтен, жер бөлу орталығынан, банктерден кездестіруге болады. Олардың ішінен Риддер қаласы әкімінің, Глубокое ауданы әкімінің орынбасарларына дейін өскендер де бар. Әуелде қазақ тілінің маманы болып кірген кейбір бітірушілер кейін мамандықтарын ауыстырып, полиция, салық инспекторы, заңгер, экономист болып кеткендер де жоқ емес. Осы топқа газет-журналдар мен телеканалдарға орналасып журналист болып істейтін қыз-жігіттерді жатқызуға болады. Филология мен журналистика жақын мамандықтар болғандықтан, олар көп қиналмай-ақ меңгеріп кетіп жатады. Сонымен бірге облыстық Тілдерді дамыту басқармасында істеп, әртүрлі ұжымдарды мемлекеттік тілде оқытып жүрген біраз бітірушілеріміз бар.

Қалған 5 пайыз бітірушілер мүлде басқа салада жұмыс істеуге мәжбүр болғандар. Заманның талабына сай саудагер, кәсіпкер, сатушы, кондуктор т.б. Олар әрқайсының өзінің себебі бар. Мәселен, автобуста кондуктор болып істейтін бітірушіміз алғашында шалғайдағы Марқакөлдің жағасына орналасқан Уранхайка ауылында мұғалім болып істеді. Алайда ауылдың тұрмысы, арадағы жол қатынасы дұрыс болмаған соң, қалаға қайтуға тура келген. Осы жерде айта кететін бір мәселе бар. Оқу бітіріп барған жас маманға жағдай жасап, тәрбиелемесе жақсы, тәжірибелі маман қайдан шығады? Алғашында нашар мектепке, қиын ұжымға тап болған бітіруші кейін мұғалімдіктен беті қайтып жоламай кетуі мүмкін. «Талап етпес бұрын, жағдай жаса» деген сөз бар. Егер мұғалімдердің еңбекақысын көтермесе, сағатын толық етіп бермесе, ол салаға ешкімнің бармай қоюы заңды құбылыс болып табылады. Қорыта келгенде, біздің бітірушілер жерде қалып жатқан жоқ. Осылайша қоғамның түрлі саласында еңбек атіп жүр. Алайда автобуста кондуктор болып жүрген шәкіртіңді көргенде жүрегің ауырады, әрине. Мен осы университетте 1998 жылдан бері дәріс оқып, сабақ беріп келемін, бірақ бітірушілердің арасынан не бір жазушы, не бір атақты ақын шықпады. Олар осы филология факультетінен шығуы керек еді ғой...Оның себебі неде? Қазіргі мектеп бітірушілер өзі армандаған, өзінің бейімі бар мамандықты таңдай алмайды. Ата-аналар грант алатын немесе аразан мамандықты көздеп, баласын солай жібереді. Соның кеселінен жазушы болатын бала заңгер, ақын болатын бала экономист болып кете барады. Бізге де, көбінесеі математика, химия, физика сияқты қиын пәндерден қашақандар келіп түсіп жатады. Бір себеп осы. Қазіргі біздің қоғамда жазушы, ақын, суретші сияқты шығармашылық иелері, олардың еңбектері бағаланбайды. Екінші себеп оы.

По третьему вопросу выступила И.Ю. Ларионова с докладом «О трудоустройстве выпускников специальности «ИЯ: два ИЯ, Переводческое дело, русский язык и литература».

- Кафедра русской филологии, мировых языков и перевода, среди других специальностей, выпускает специалистов по направлениям «Переводческое дело», «Иностранный язык: два иностранных языка», «Русский язык и литература». Поэтому такие дисциплины, как «Литература страны изучаемого языка», «Теория перевода», «Синхронный перевод» являются чрезвычайно важными для формирования уровня подготовки специалистов, соответствующего запросам работодателей, - сказала она. - Кафедра оказывает содействие в трудоустройстве студентов и выпускников, используя прямые контакты с работодателями и информационные ресурсы университета. В данных целях ведется следующая работа: информирование студентов и выпускников о возможностях получения работы, о требованиях, предъявляемых к соискателю рабочего места, а также информирование потенциальных работодателей о выпускниках нашей кафедры; оказание помощи работодателям в подборе необходимых сотрудников из числа выпускников университета. Кроме того, практикуется постоянное взаимодействие с предприятиями и организациями региона, региональными и местными администрациями, центрами занятости населения для наиболее полной реализации задач. Кафедра также оказывает психологическую подготовку выпускников по вопросам трудоустройства, вопросам самоопределения на рынке труда, развития карьеры, ведения переговоров с работодателями; осуществляет взаимодействие со студенческими и молодежными организациями по вопросам профессиональной ориентации, занятости учащейся молодежи и трудоустройства выпускников.

Наряду с этим, ведется информационный учет, банк данных о выпускниках университета, банк вакансий, подходящих для трудоустройства выпускников. Кроме того, на кафедре на регулярной основе проводятся мероприятия, посвященные трудоустройству, подготовке и продвижению кадров, информированию студентов. Данные меры способствуют сокращению числа нетрудоустроенных студентов или студентов, работающих не по специальности.

По четвертому вопросу заслушали выпускницу специальности «ИЯ: два ИЯ» с докладом «О трудоустройстве выпускников специальности «ИЯ: два ИЯ» А.Ахмадиеву, по пятому - Т.М. Абдрахманову (доклад «Международные стандарты обучения ИЯ»). Е.Е. Чжан сделала доклад по организации практики студентов специальности «ИЯ: два ИЯ». Профессиональная педагогическая практика на специальности «Иностранный язык: два иностранных языка» проходит на 4 курсе в 8 семестре в течение 10 недель.

-Такая практика является экспериментальной площадкой для выявления тех изменений в практике преподавания ИЯ, которую нужно учитывать при формировании образовательной программы через разработку новых элективных курсов, - отметила она. - С введением 12-летнего образования реализацией политики трехязычия, переходом от знаниевой парадигмы к компетентностной, изменилась практика преподавания ИЯ в Казахстанском обществе. Это несомненно должно найти отражение при подготовке специалистов-учителей иностранного языка в частности, учитывая требования рынка, работодателей, родителей, учащихся, различные типы школ. Наши выпускники работают как в НИШ, гимназиях, лицеях, так и в языковых центрах, общеобразовательных школах.

По словам Е.Е. Чжан, дисциплины КЭД могут найти отражение в создании таких элективных курсов, как подготовка к IELTS, новая система оценивания, в рамках методики преподавания иностранного языка в языковых центрах, преподавание школьных предметов на английском языке.

-Таким образом, мы сможем сделать наших выпускников более конкурентоспособными и востребованными обществом, - подчеркнула она.

Выступившая С.Т. Садыкова с докладом «Өзге ұлт өкілдеріне қазақ тілін меңгертудің кейбір мәселелері» подчеркнула необходимость включения в КЭД таких дисциплин как «деловой казахский язык» и «делопроизводство на государственном языке», а также выразила свое мнение по поводу предмета «профессиональный казахский/русский язык», «профессионально-ориентированный иностранный язык», которые ведутся не только профессионалами языковых кафедр, а также предметниками выпускающих кафедр.

По восьмому вопросу заслушали Айбек Мадениет с докладом «Повышение квалификации выпускников и пути их совершенствования»:

-XXI ғасыр – ғылым ғасыры. Елбасымыз Н.Ә.Назарбаевтың «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» атты халыққа Жолдауында: «Білім беру реформасы табысының басты өлшемі-тиісті білім мен білік алған еліміздің кез келген азаматы әлемнің кез келген елінде қажетке жарайтын маман болатындай деңгейге көтерілу болып табылады. Біз бүкіл елімізде әлемдік стандарттар деңгейінде сапалы білім беру қызметіне қол жеткізуге тиіспіз»-деген болатын. Осы мақсатта Қазақстан Республикасының азаматын қалыптастыру, оның тез өзгеріп отыратын әлемде табысты білім алуға деген сұранысын қалыптастыру, бәсекеге қабілетті ұрпақ тәрбиелеу және оқыту басты мақсат болып отыр. Сондықтан оқушыларға қазіргі заманға сәйкес көптілді білім беру мақсатында әр түрлі шаралар қолға алынды. Халқымыз ежелден тіл абыройын биік көтеріп, «Өнер алды ــ қызыл тіл» деп, сөз өнерін бар өнердің алдына қойып, жоғары бағалаған. Әдетте тіл жөнінде, тіл ــ адамдар ара қарым-қатынас жасау құралы деп, оған жай-жадағай анықтама берілгенімен, іс жүзінде тіл тек адамдар ара қарым-қатынас жасау құралы ғана болып қалмастан, қайта онан да маңыздысы, ол белгілі бір ұлттың ұлттық сана-сезімі, халықтың халықтық қасиеті, оның жалпы тарихы, әдет-ғұрпы, мәдениеті қатарлыларды тұтастай өз бойына қамтып жататын күрделі ұғым. Сондықтан тіл - мейлі қайсы ұлттың болмасын тарихы мен тағдырының, тәрбиесі мен тағылымының, бүкіл халықтық болмысының баға жетпес асылы, сарқылмас құнды қазынасы, ұлт рухының ұйтқысы болып келген. Бір азаматтың өз ана тіліне қанық болуы шарт астында өзге бір ұлттың тілін жеттік игеріп, сол ұлт азаматтарымен ойдағыдай тіл табыса білуін үлкен біліктіліктің белгісі деуге болады. Өмірде өзге бір ұлттың тілін игерген адам сол халықтың ішкі жан-дүниесін түсініп, күллі мәдени қүндылықтарымен танысу орайына ие бола алады. Азаматтарымыздың қазіргі ай сайын алға ілгерлеп, күн сайын жаңарып, тез қарқынмен дамып бара жатқан өзгерісшең өмірге ойдағыдай сәйкесуі үшін, қос тілді болып қана қалмай, қайта көп тілді болуы төтенше қажеттілікке айналуда. Бұлай істеу әр азаматтың өзіне де, өзгеге де тиімді. Сондықтан қазіргі қоғамда көп тілді болу әрқандай адамды кең өріске, тың өмірге бастайтын жол есептелмек. Кезінде халқымыздың «Жеті жұрттың тілін біл, жеті түрлі білім біл» деген аталы сөзі дәл бүгінгі дамыған дәуірімізге сәйкес айтылғандай.

Тарихи деректерге жүгінсек, осыдан 12 ғасырдың алдында жасаған энциклопедик ғалым, әлемде Аристотелден кейін екінші аға ұстаз аталған ұлы ғұлама Әбу Насыр Әл-Фараби бабамыз өз өмірінде 70 ке жуық ұлттың тілін жеттік білгендіктен, артына мәңгі өшпес мол рухани құнды мұра қалтырып кеткендігі анық. Көптілді меңгерген адам әуелі өз тілінде ой қортып, туған халқына өнеге болып, өзге жүртпен бәсекеде ырықты орынды иелеп, сан мәдениетті санасына салып сараптай алса, онда ол өз өмірін қалайда мағыналы өткізетін айтулы тұлға болып жетілері қақ. Бүгінгі таңда елімізде «Көптілділік» мәселесі көкейкесті мәселелердің бірі болып саналады. Елбасымыз сол үшін де тілдердің үштұғырлылығын міндеттеп отыр. Көптілділік мәселесі – Қазақстан үшін ғана емес, бүкіл әлемнің алдында тұрған көкейтесті мәселелердің бірі. Бұл ұғымға жалпылама тоқталсақ… көптілділік, белгілі бір әлеуметтік ортада, мемлекетте бірден үш, одан да көп тілде сөйлей білушілік.

Көптілділіктің үштілді меңгеру дәрежесі сол адамның немесе бүтіндей халықтың өмір сүрген тілдік ортасы, әлеуметтік, экономикалық, мәдени өмірі, тұрмыс-тіршілігі секілді көптеген факторларға байланысты. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев Қазақстан халықтары Ассамблеясының 12 сессиясында: «Қазақстандықтардың жас ұрпағы кем дегенде үш тілді білулері тиіс: қазақ, орыс, ағылшын тілдерін еркін меңгерулері қажет»-деп, Еуропадағы мектеп түлектері мен студенттерінің өзара бірнеше тілде еркін сөйлесулері қалыпты жағдайға айналғандығын атап өтті. Кем дегенде үш тілді меңгеру-заман талабына айналып отырған қажеттіліктердің бірі.

Докладчик Н.Н. Будникова выступила с докладом «Обучение русскому языку в рамках программы трехъязычия»:

-Вхождение Казахстана в мировое образовательное пространство особым образом актуализирует проблемы полиязычного образования, эффективность разрешения которых во многом обусловлена как вертикальной, так и горизонтальной преемственностью всех уровней и звеньев системы образо¬вания. В связи с этим есть настоятельная необходимость приведения в единую систему фрагментарно наработанной практики полиязычного образования в отдельных вузах и школах Республики Казахстан, что обеспечит преемственность образовательных программ, обусловит высокое качество и эф¬фективность формирования полиязыковой личности как одного из существенных факторов развития интеллектуального потенциала страны. Идея полиязычия нашла свое воплощение в Государственной программе функционирования и развития языков в Республике Казахстан на 2011-2020 гг., которая актуализирует необходимость со¬вершенствования и стандартизации методологии обучения государственному языку. Вместе с тем до сих пор отсутствует аналогичный стандарт обучения русскому языку. Поэтому объективно сложно унифицировать квалификационные требования к конечным результатам по уров¬ням обученности языкам для всех уровней системы образования.

Иными словами, полиязычное образование предполагает параллельное овладение тремя и более языками, однако отсутствие стандарти¬зированного обучения всем трем языкам не позволяет обеспечить единую методологическую плат¬форму, единую нормативно-управляющую и содержательную базу, а также единый контрольно-оценочный механизм полиязычного образования. В связи с этим, необходимо разработать уровневую модель обучения русскому языку как неродному и на основе трех моделей разработать Единый стан¬дарт уровневого обучения языкам в Республике Казахстан. Безусловно, стандартизация обучения языкам предполагает разработку новых Типовых учебных программ языковых школьных предметов и вузовских дисциплин, которые должны предусматривать преемственность не только содержания языкового образования, но и процессуально-технологических аспектов обучения языкам, в том числе и процедур оценивания учебных достижений. Иными слова¬ми, в Типовых программах, кроме содержания образования по каждому уровню, должны быть четко прописаны требования к практическому владению языком по четырем видам речевой деятельности, а также формы и критерии оценивания уровня обученности языку.

По ее словам, стандартизация обучения языкам требует новых концептуальных подходов к полиязычному об¬разованию, которые определяются сегодня совокупностью следующих методологических принципов: *принцип непрерывности понимается как связь, согласованность и перспективность всех ком¬понентов системы (целей, задач, содержания, методов, средств, форм) между уровнями поли¬язычного образования (по вертикали);

• принцип преемственности является фактором, обеспечивающим целостность всех компонен¬тов системы (целей, задач, содержания, методов, средств, форм) на каждом уровне полиязыч¬ного образования (по горизонтали);

• принцип «двойного вхождения знаний» обеспечивает параллельное овладение языками через изучение языковых дисциплин и через язык обучения неязыковых дисциплин;

• принцип функциональной активности языков, контактирующих в этнокультурном образова¬тельном пространстве, который означает создание условий для активного использования раз¬личных языков в соответствии с потребностями и интересами общества в институциональной сфере, и с интересами и потребностями личности и отдельных социальных групп во внеинсти-туциональной и неформальной сферах;

• принцип сбалансированности государственного (казахского) и официального (русского) язы¬ков в содержании образования означает учет особенностей социолингвистической ситуации конкретного региона. Акцент на этих двух языках продиктован тем, что в различных ре¬гионах Казахстана их функциональная активность неравнозначна.

Имеется в виду, что русский язык менее активен в южных областях страны, тогда как в северных он обладает более широ¬кой сферой употребления.

- Реализация данных и других принципов (гибкости и адаптивности к изменениям в социально-экономической жизни, в профессиональной деятельности, умение жить в поликультурном мире, про¬фессионализации, предполагающей использование иностранного языка в профессиональных целях) требует соответствующих методов и специальных средств для достижения конкретных целей и задач, - отметила Н.Н. Будникова.

В частности, педагогической науке предстоит дать четкие ответы на соотношение языков в кон¬тексте полиязычного образования. Так, в реальной практике казахстанского образования нередко встречаются понятия «первый язык», «второй язык», «третий язык». Это способствует нежелательной терминологической вольности, что приводит к обезличиванию языка как социальной и государствен¬ной ценности, в то время как есть общепринятые понятия «родной язык», «не родной язык», «ино¬странный язык». Поэтому следует использовать, к примеру, понятия «казахский язык как родной», «казахский язык как не родной», «русский язык как родной», «русский язык как неродной». Тогда не будет смешения понятий «родной язык» и «язык обучения в школе», так как в школах многонацио¬нального Казахстана обучаются дети разных этносов, для которых язык обучения не всегда совпадает с родным языком. Поэтому важна выработка единого тезауруса полиязычного образования, который не допускал бы двоякого толкования терминов и понятий. Особо это важно для принятия программных документов.

Кроме того, изучение языков в этом аспекте требует разработки «Дидактика обучения казахско¬му/русскому языку как не родному». В рамках полиязычного образования актуализируется также необходимость разработки «Дидактики обучения предметов и дисциплин на английском языке в усло¬виях полиязычного образования». Лингвисты Казахстана должны разработать научные основы раннего изучения и соизучения языков с учетом национального контента полиязычного образования. В этой связи не¬обходимо разрабатывать методику раннего обучения языкам, которая должна строго учитывать воз¬растные, психологические, физиологические особенности детей.

Помимо этого, заслушали Алимхан А.А. с докладом «Қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасына қарасты элективті пәндер туралы хабарлама»:

-Қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасы - Қазақ тілі мен әдебиеті, Қазақ тілінде оқытпайтын мектептердегі қазақ тілі мен әдебиеті, Филология: қазақ филологиясы, Қазақ тілі мен әдебиеті мамандықтары бойынша студенттер дайындайды. Осы мамандықтардың элективті пәндерінің тізімі жұмыс берушілердің сұранысын, заман талабын ескере отырып жасалды. Қазақ тілі мен әдебиеті бойынша негізгі ғылыми салаларды және қазіргі таңдағы өзекті бағыттарды, аймақтық мәселелерге қатысты пәндерді қамтыған. Мысалы: Қазақ тілі мен әдебиеті, Қазақ тілінде оқытпайтын мектептердегі қазақ тілі мен әдебиеті мамандықтарында Тілдік қатынас негіздері, Әдеби өлкетану, Мәтін лингвистикасы, Абайтану, Қазақ тілі мен әдебиетін оқытудың инновациялық технологиялар, Тіл мәдениеті т.б. пәндер оқытылады. Филология:қазақ филологиясы, Қазақ тілі мен әдебиеті мамандықтарында Әлеуметтік лингвистика, Психолингвистика, Қазақ ономастикасының өзекті мәселелері, Қазіргі поэзиядағы стиль және бейнелілік т.б. пәндер қамтылған».

- Заседание комитета «Языки» Академического Совета университета объединяло на одной диалоговой площадке три заинтересованные стороны с целью обмена идеями, совместной разработки предложений и принятия решений по проблеме повышения конкурентоспособности ОП в свете тотальной модернизации всех сфер общественной жизни, - отметила приглашенный специалист Ж.Т. Токаева. - Университет стремится подготовить специалистов для расширяющего рынка труда, которых не нужно было бы доучивать или переучивать на производстве. А для этого, необходимо учесть все внутренние факторы и главное, внешние вызовы, которые мы услышали от наших социальных партнеров.

По ее словам, на заседании подняты ряд важных проблем в части трудоустройства наших выпускников, прозвучали конкретные видения выпускника нового поколения и ряд предложений по совершенствованию одного из важных документов ОП – каталога элективных дисциплин. -Вместе с тем, хотелось бы, чтобы по итогам сегодняшнего дня были выработаны и приняты конструктивные решения, - резюмировала Ж.Т. Токаева.

В итоге постановили утвердить КЭД языковых специальностей «Иностранный язык: два иностранных языка», «Переводческое дело», «Русский язык и литература», «Казахский язык и литература», «Казахский язык и литература в школах с неказахским языком обучения», «Русский язык и литература в школах с нерусским языком обучения», «Филология», «Казахский язык и литература».

Кроме того, рекомендовано разработать и утвердить план заседаний Академического совета на 2017-2018 учебный год с целью обмена идеями, совместной разработки предложений и принятия решений по проблеме повышения конкурентоспособности ОП в свете тотальной модернизации всех сфер общественной жизни Необходимо также усилить работу по налаживанию прямых контактов с работодателями с целью своевременного изменения и дополнения каталога элективных дисциплин.

Г. Капышева, руководитель комитета

Русский
× You found a Typo